Vol. 1 No. 1 (2025): YANGI O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHNING DOLZARB MASALALARI: INVESTITTIYALAR, RAQAMLI VA YASHIL IQTISODIYOT, IQTISODIYOTNI MODERNIZATSIYA QILISH
Articles

ҚАДИМГИ ТУРКИЙ БИТИГТОШЛАРДА БАЪЗИ ИҚТИСОДИЙ ТЕРМИНЛАРНИНГ МАДАНИЙ ТАЛҚИНИ

pdf
  • Маруф Дустмуродов
Маруф Дустмуродов
фил.ф.ф.доктори, доцент

Published 2025-11-21

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ушбу мақолада қадимги туркий битигтошларда учрайдиган иқтисодий терминлар лингвистик ва маданий жиҳатдан таҳлил этилган. Ёдгорликларда иқтисодий атамалар нисбатан кам учраса-да, улар орқали VIII-IX асрлар туркий жамиятларининг хўжалик тузилиши, мулк муносабатлари, солиқ ва мажбурий хизмат тизими, савдо алоқалари ҳамда чорвачиликка асосланган иқтисодий моделини тиклаш мумкинлиги кўрсатилган. Мақолада bäglik, tarqan, bodun, öd, kun, su, oγur каби бирликларнинг маъно доираси, уларнинг сиёсий-маъмурий ва иқтисодий функциялар билан узвий боғлиқлиги ёритилган. Шунингдек, бойлик, барака ва фаровонликни ифодаловчи bay, qut, qutluγ каби лексемаларнинг этномаданий моҳияти очилган. Тадқиқот даври иқтисодий тизимини тил материаллари асосида кўрсатиш мақоланинг асосий вазифасини ташкил қилади.

pdf

References

  1. Liu Mau-Tsai. Çin kaynaklarına göre Doğu Türkleri... S. 20; Golden P. B. Türk Halkları tarihine Giriş... – S. 124.
  2. Thomsen V. Inscriptions de l’Orkhon déchiffrées. Helsingfors: Impr. de la Société de littérature finnoise, 1896. 224 p. (Mémoires de la Société Finno-ougrienne. T. V).
  3. Togan İ., Kara G., Baysal C. Çin kaynaklarında Türkler. Eski T’ang Tarihi. – Ankara: ТТК, 2006.
  4. Абдураҳмонов Ғ., Рустамов А. Қадимги туркий тил... – Б. 89–90. Тб, ғарб. 9­сатр, жануб. 1–3- сатрлар; КТб, шимол, 11–13- сатрлар.
  5. Бичурин Н. Я. Собрание сведений... I. – С. 229; Taşağıl A. Gök-Türkler. – Ankara: TTK, 1995. – S. 97.
  6. Бобоёров. Ғ. Ғарбий Турк хоқонлиги давлат тузуми. – Т.: Янги нашр, 2018. – Б. 321.
  7. Бобоёров. Ғ. Ғарбий Турк хоқонлиги давлат тузуми. – Т.: Янги нашр, 2018. – Б. 325.
  8. Кляшторный С. Г. Памятники древнетюркской письменности и этнокультурная история Центральной Азии. – СПб.: Наука, 2006. – 591 с.