Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

TRANSCHEGARAVIY GIDRORESURSLARNI BOSHQARISHNING MA’NAVIY-HUQUQIY ASOSLARI

Oripov Elyor Shavkatovich; Murodov Asilbek Xursanbek o‘g‘li
QDU Milliy g‘oya va huquq kafedrasi mudiri Falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori, PhD;Qo‘qon davlat universiteti magistranti

Published 2026-06-02

Abstract

Ushbu maqolada globallashuv, iqlim o‘zgarishi va ekologik inqirozlar kuchaygan sharoitda transchegaraviy gidroresurslardan oqilona hamda barqaror foydalanishning ma’naviy-huquqiy asoslari keng qamrovli tahlil qilingan. Markaziy Osiyo mintaqasidagi suv resurslarini samarali boshqarishning xalqaro huquqiy mexanizmlari, davlatlararo suv diplomatiyasi strategiyalari hamda o‘zbek xalqining ko‘p asrlik ma’naviy-ekologik qadriyatlari o‘zaro uyg‘unlikda tadqiq etilgan. Shuningdek, jamiyatda ekologik ma’naviyatni yuksaltirish, oila va mahallada suvdan foydalanish madaniyatini shakllantirishda xotin-qizlarning ijtimoiy-huquqiy o‘rni yoritib berilgan. Tadqiqot natijasida transchegaraviy suv muammolarini hal etishda faqatgina huquqiy normalar etarli emasligi, ularni milliy va umuminsoniy ma’naviy omillar bilan mustahkamlash zarurligi ilmiy asoslab berilgan.

References

  1. 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 29-oktabrdagi "Ilm-fanni 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi PF-6097-sonli Farmoni.
  2. 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 3-maydagi "Iqtidorli yoshlarni aniqlash va yuqori malakali kadrlar tayyorlashning uzluksiz tizimini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PQ-4306-son qarori.
  3. 3. Birlashgan Millatlar Tashkilotining "Transchegaraviy suv oqimlari va xalqaro ko‘llarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risida"gi Konvensiyasi (Helsinki, 1992-yil 17-mart).
  4. 4. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: Tasvir, 2022. – 416 b.
  5. 5. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008. – 176 b.
  6. 6. Ergashev A., Ergashev T. Ekologiya, biosfera va tabiatni muhofaza qilish. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2005. – 284 b.
  7. 7. Alixonov B. Transchegaraviy ekologik muammolar va barqaror taraqqiyot. – Toshkent: Sharq, 2012. – 198 b.
  8. 8. Nigmatov A.N. Ekologik huquq. Darslik. – Toshkent: Adolat, 2007. – 320 b.
  9. 9. Forobiy, Abu Nasr. Fozi odamlar shahri. – Toshkent: Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 1993. – 224 b.
  10. 10. Beruniy, Abu Rayhon. Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar. Tanlangan asarlar. I tom. – Toshkent: Fan, 1968. – 480 b.
  11. 11. Muhamedjanov Sh. Suv diplomatiyasi va transchegaraviy hamkorlik asoslari. // Siyosiy va huquqiy tadqiqotlar jurnali. – Toshkent, 2023. – №3. – B. 45-52.
  12. 12. Rahimov F.M. Ekologik ma’naviyat va milliy qadriyatlar uyg‘unligi. – Farg‘ona: Klasika, 2021. – 160 b.