Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

Barqaror suv boshqaruvi va ekologik etika tamoyillari

pdf
  • Shodiyeva Zarnigor
Shodiyeva Zarnigor
Qo‘qon davlar Universiteti San’at va Sport fakulteti Musiqa nazariya kafedrasi Musiqiy ta’lim yo‘nalishi 1-bosqich talabasi

Published 2026-06-02

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ushbu maqolada barqaror suv boshqaruvining falsafiy asoslari va ekologik etika tamoyillari tahlil qilinadi. Suvga bo‘lgan munosabatning tarixiy-falsafiy evolyutsiyasini, xususan, Markaziy Osiyo xalqlarining madaniy merosi misolida ko‘rib chiqaladi. Suvning nafaqat iqtisodiy resurs, balki insoniyatning ma’naviy-axloqiy qadriyati ekanligi asoslab berilgan. Inson va tabiat munosabatlari kontekstida suv resurslaridan foydalanishning etik muammolari falsafiy jihatdan tadqiq etilgan. Suv tanqisligi sharoitida mas’uliyat etikasi, ijtimoiy adolat va kelajak avlodlar oldidagi majburiyatlar masalasi markaziy o‘rinni egallaydi. Insoniyatning tabiatga bo‘lgan ma’naviy munosabatini o‘zgartirish sifatida talqin etadi. Shuningdek, O‘rta Osiyo mutafakkirlarining merosi, xususan, "Avesto", Farobiy va Beruniy asarlaridagi suvga oid etik qarashlar zamonaviy ekologik inqiroz sharoitida qayta talqin qilingan.

pdf

References

  1. 1. Hans Jonas. The Imperative of Responsibility: In Search of an Ethics for the Technological Age. University of Chicago Press, 1984. (Mas’uliyat etikasi bo‘yicha asosiy manba).
  2. 2. Aldo Leopold. A Sand County Almanac. Oxford University Press, 1949. (Ekotsentrizm va "Yer etikasi" konsepsiyasi).
  3. 3. Peter Gleick. The World's Water: The Report on Freshwater Resources. Island Press (Turli yillardagi hisobotlar).
  4. 4. Shavkat Mirziyoyev. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston" nashriyoti, 2021. (Ekologik xavfsizlik va suv islohotlari qismi).
  5. 5. Karimov I., To‘ychiyev B. Ekologik etika. – Toshkent: "Falsafa va huquq" instituti, 2008.
  6. 6. UN-Water Report. Water Ethics and Water Resource Management. UNESCO, 2011.
  7. 7. Ziyodov Sh. Islomda suv masalasi va ekologik madaniyat. Ma’naviyat jurnali, 2019.
  8. 8. "Avesto". Askar Mahkam tarjimasi. – Toshkent: "Sharq", 2001.
  9. 9. Abu Nasr Farobiy. "Fozil odamlar shahri". – Toshkent: "Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti", 1993.
  10. 10. Abu Rayhon Beruniy. "Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar". Tanlangan asarlar, I-tom. – Toshkent: "Fan", 1968.
  11. 11. S. N. Nurmatov. "Markaziy Osiyo mutafakkirlarining ekologik qarashlari". – Toshkent, 2012.
  12. 12. G‘. Akramov. "Suvdan foydalanish etikasi va madaniyati". O‘quv qo‘llanma, 2015.