Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

BARQAROR SUV BOSHQARUVI VA EKOLOGIK-ETIKA TAMOYILLARI: TRANSCHEGARAVIY GIDRORESURSLAR KONTEKSTIDA

pdf
  • B.J.Shamsiddinov
B.J.Shamsiddinov
Qo‘qon davlat universiteti Falsafa va dinshunoslik kafedrasi

Published 2026-06-02

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ushbu maqolada barqaror suv boshqaruvi va ekologik-etika tamoyillari transchegaraviy gidroresurslar, Markaziy Osiyo suv xavfsizligi, Orolbo‘yi inqirozi va iqlim o‘zgarishi sharoitida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda suv resurslari faqat iqtisodiy yoki texnik boshqaruv obyekti sifatida emas, balki inson va tabiat o‘rtasidagi axloqiy munosabat, avlodlararo javobgarlik, ekologik adolat va barqaror rivojlanishning asosiy omili sifatida talqin etiladi. Maqolada suvdan oqilona foydalanish, isrofni kamaytirish, ekologik oqimlarni saqlash, suv sifatini muhofaza qilish, havzaviy yondashuv, ilmiy monitoring va ijtimoiy ongni shakllantirish masalalari ekologik-etika mezonlari bilan bog‘liq holda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, barqaror suv boshqaruvi faqat qonunchilik, texnologiya yoki investitsiya bilan cheklanmaydi; u ekologik madaniyat, mas’uliyatli iste’mol, qo‘shnichilik axloqi va kelajak avlodlar manfaatini hisobga oladigan boshqaruv falsafasiga tayanishi kerak. Maqolada “ehtiyoj — me’yor — mas’uliyat — tejash — tiklanish” modeli taklif etiladi.

pdf

References

  1. 1. United Nations. Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses. New York, 1997.
  2. 2. UNECE. Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes. Helsinki, 1992.
  3. 3. O‘zbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonuni. 1993-yil 6-may.
  4. 4. O‘zbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonuni. 1992-yil 9-dekabr.
  5. 5. O‘zbekiston Respublikasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonuni. 2023-yil 30-avgust.
  6. 6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030 strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 2023-yil 11-sentabr.
  7. 7. World Bank. Water Security and Climate Resilience in Central Asia: Analytical Materials and Regional Cooperation Approaches.
  8. 8. UNDP. Environmental Governance and Water Resources Management in Central Asia.
  9. 9. Rahaman M.M. Principles of International Water Law: Creating Effective Transboundary Water Resources Management. International Journal of Sustainable Society, 2009.