Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

TRANSCHEGARAVIY GIDRORESURSLARNI BOSHQARISHNING TARIXIY-HUQUQIY ASOSLARI: MARKAZIY OSIYO TAJRIBASI

pdf
  • B.J.Shamsiddinov
B.J.Shamsiddinov
Qo‘qon davlat universiteti Falsafa va dinshunoslik kafedrasi

Published 2026-06-02

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ushbu maqolada transchegaraviy gidroresurslarni boshqarishning tarixiy-huquqiy asoslari Markaziy Osiyo tajribasi, xalqaro suv huquqi tamoyillari va O‘zbekistonning suvga oid milliy qonunchiligi kontekstida tahlil qilinadi. Tadqiqotda suv resurslari faqat tabiiy-iqtisodiy boylik emas, balki davlatlararo munosabatlar, ekologik xavfsizlik, ijtimoiy barqarorlik va huquqiy javobgarlik bilan bog‘liq strategik omil sifatida talqin qilinadi. Maqolada qadimiy irrigatsiya madaniyati, mirablik va suv navbati kabi mahalliy boshqaruv institutlari, sovet davridagi markazlashgan taqsimot tizimi hamda mustaqillikdan keyingi davlatlararo huquqiy hamkorlik bosqichlari o‘zaro qiyoslanadi. Xalqaro suv oqimlaridan adolatli va oqilona foydalanish, sezilarli zarar yetkazmaslik, oldindan xabardor qilish, muntazam axborot almashish va maslahatlashuv kabi prinsiplar transchegaraviy suv boshqaruvining normativ poydevori sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, suv muammolarini barqaror hal etish uchun tarixiy tajriba, xalqaro huquqiy majburiyatlar, ekologik ehtiyotkorlik va mintaqaviy ishonch mexanizmlarini yagona tizimda uyg‘unlashtirish zarur.

pdf

References

  1. 1. United Nations. Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses. New York, 1997.
  2. 2. UNECE. Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes. Helsinki, 1992.
  3. 3. O‘zbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonuni. 1993-yil 6-may.
  4. 4. O‘zbekiston Respublikasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonuni. 2023-yil 30-avgust.
  5. 5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ilm-fanni 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni. 2020-yil 29-oktabr.
  6. 6. McCaffrey S.C. The Law of International Watercourses. Oxford: Oxford University Press, 2019.
  7. 7. Rahaman M.M. Principles of International Water Law: Creating Effective Transboundary Water Resources Management. International Journal of Sustainable Society, 2009.
  8. 8. Dukhovny V.A., Sokolov V.I. Integrated Water Resources Management in Central Asia. Tashkent: SIC ICWC, 2005.