Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

TRANSCHEGARAVIY SUV RESURSLARINI BOSHQARISHDA HUQUQIY MEXANIZMLAR: O‘ZBEKISTON VA YEVROPA ITTIFOQI (BMT KONVENSIYALARI DOIRASIDA)

ODILOVA NAZOKATXON SHUXRATJON QIZI; ХАЙРУЛЛАЕВА ВЕНЕРА ХИБАДУЛЛАЕВНА
Qo‘qon davlat universiteti o‘qituvchisi; Кандидат философских наук, ассоциированный профессор Казахского университета международных отношений и мировых языков имени Абылай хана

Published 2026-06-02

Abstract

Ushbu maqolada global iqlim o‘zgarishi va mintaqaviy suv taqchilligi sharoitida transchegaraviy suv resurslaridan barqaror foydalanishning siyosiy-huquqiy mexanizmlari tahlil qilingan. Tadqiqotda BMTning 1992 va 1997-yillardagi xalqaro suv konvensiyalarining fundamental prinsiplari O‘zbekiston milliy qonunchiligiga implementatsiya qilinishi holati o‘rganilgan. Shuningdek, Yevropa Ittifoqining transchegaraviy daryolarni (Reyn va Dunay modellari) boshqarish bo‘yicha muvaffaqiyatli huquqiy tajribasi qiyosiy tahlil qilingan. Amudaryo va Sirdaryo daryolaridagi mavjud huquqiy bo‘shliqlar aniqlanib, mintaqada "suv diplomatiyasi"ni kuchaytirish hamda raqamli monitoring tizimini joriy etish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.

References

  1. 1. 2021–2023-yillarda O‘zbekiston Respublikasida suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya tarmog‘ini rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-fevraldagi qarori // Lex.uz. 2021. URL: https://lex.uz/docs/5307921
  2. 2. Convention: Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes// United Nations, Helsinki.
  3. 3. Donbaeva G.Ch. Markaziy Osiyo transchegaraviy daryolarining xususiyatlari (Qirg'iziston misolida) https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-transgranichnyh-rektsentralnoy-azii-na-primere-kyrgyzstana
  4. 4. Erdonov, M. (2022). Markaziy Osiyo mamlakatlarida transchegaraviy suv resurslaridan foydalanish: muammo va yechimlar. Ekonomika i sotsium, https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/7153
  5. 5. Markaziy Osiyoda suv resurslarini boshqarish va hamkorlikning dolzarb masalalari. Amanali Amanbaev. https://zenodo.org/records/17313036
  6. 6. Shodimetov Yu.Sh., Ayrapetov D.A. Markaziy Osiyoda ekologik diplomatiya // Iqtisodiyot va jamiyat. 2022 yil 9-son (100). 770–777-betlar. https://cyberleninka.ru/article/n/ekologicheskaya-diplomatiya-v-tsentralnoy-azii
  7. 7. FAO & WB. Water Management in Fragile Systems: Building Resilience to Shocks and Protracted Crises in the Middle East and North Africa / FAO, WB. – 1. – Rome, Italy: FAO, 2018. – 74 c. URL: https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/i9730en
  8. 8. Bekchanov M., Lamers J. Economic and Institutional Aspects of Water Governance in Central Asia.Springer, 2020.
  9. 9. UNDP. Regional Cooperation for Sustainable Water Management in Central Asia.New York, 2022