Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

TRANSCHEGARAVIY GIDRORESURSLARNI BOSHQARISHNING TARIXIY-HUQUQIY MUAMMOLARINING O‘ZIGA XOSLIGI ILMIY TADQIQOTLAR (MARKAZIY OSIYO) MISOLIDA

Begmatov Xurshid Isanlalivich; Toxirov Shoxro Ziroatzoda;Imyaminov Suhrob Ilyosjon o‘g‘li
Qo‘qon davlat universiteti assistant o‘qituvchisi; Qo‘qon davlat universiteti 01/24 Tarix ta’lim yo‘nalishiming 2-bosqich talabalari

Published 2026-06-02

Abstract

Mazkur maqolada transchegaraviy gidroresurslarni boshqarishning tarixiy-huquqiy jihatlari, ularning shakllanish bosqichlari hamda davlatlararo suv munosabatlarini tartibga solishdagi asosiy muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda suv resurslarining davlat chegaralaridan o‘tuvchi xususiyati sababli yuzaga keladigan huquqiy va siyosiy murakkabliklar, tarixiy tajriba hamda xalqaro huquqiy mexanizmlar o‘rganilgan. Xususan, Markaziy Osiyoda transchegaraviy suv resurslarini boshqarishning tarixiy evolyutsiyasi, sovet davrida shakllangan suv taqsimoti tizimi va mustaqillikdan keyingi davlatlararo munosabatlarning transformatsiyasi ilmiy tahlil qilinadi. Maqolada xalqaro suv huquqi tamoyillari, davlatlar manfaatlari va mintaqaviy xavfsizlik masalalari o‘rtasidagi bog‘liqlik ko‘rsatilib, samarali boshqaruvning istiqbolli strategiyalari ishlab chiqiladi.

References

  1. 1. United Nations. Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses. New York, 1997.
  2. 2. United Nations Economic Commission for Europe. Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes (Helsinki Convention). Helsinki, 1992.
  3. 3. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. World Water Development Report. Paris: UNESCO Publishing, turli yillar.
  4. 4. Food and Agriculture Organization. Irrigation in Central Asia in Figures: AQUASTAT Survey. Rome: FAO, 2012.
  5. 5. World Bank. Water Energy Nexus in Central Asia: Improving Regional Cooperation in the Syr Darya Basin. Washington DC, 2014.
  6. 6. International Fund for Saving the Aral Sea. Regional Water Cooperation in Central Asia. Almaty, turli yillar.
  7. 7. Micklin, Philip P.. The Aral Sea Disaster. Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 2007.
  8. 8. Spoor, Max. “The Political Economy of Water in Central Asia”. In: Central Asian Survey, 1998.
  9. 9. Wegerich, Kai. “Hydro-hegemony in the Amu Darya Basin”. Water Policy Journal, 2008.
  10. 10. Abdullaev, Iskandar, va Rakhmatullaev, Shavkat. “Transformation of Water Management in Central Asia”. Water Resources Development, 2015.
  11. 11. Allan, John Anthony. Virtual Water: Tackling the Threat to Our Planet's Most Precious Resource. London, 2011.
  12. 12. McCaffrey, Stephen C.. The Law of International Watercourses. Oxford: Oxford University Press, 2019.
  13. 13. Wolf, Aaron T.. “Shared Waters: Conflict and Cooperation”. Annual Review of Environment and Resources, 2007.
  14. 14. Ostrom, Elinor. Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University Press, 1990.
  15. 15. Interstate Commission for Water Coordination of Central Asia. Annual Reports on Water Distribution in Central Asia. Tashkent, turli yillar.
  16. 16. United Nations Development Programme. Water Governance in Central Asia: Challenges and Future Perspectives. New York, turli yillar.
  17. 17. Organization for Security and Co-operation in Europe. Transboundary Water Management in Central Asia. Vienna, 2010.
  18. 18. Karimov I.A.. Yuksak ma’naviyat — yengilmas kuch. Toshkent, 2008.
  19. 19. Shavkat Mirziyoyev. Suv resurslari va mintaqaviy hamkorlikka oid nutqlar hamda strategik hujjatlar. Toshkent, turli yillar.
  20. 20. International Water Management Institute. Water Policy Reforms and Central Asian Water Governance. Colombo, turli yillar.