2025: Oʻzbekistonda taʼlim muassasalarida psixologik xizmatni tashkil etishga zamonaviy yondashuv: nazariya va amaliyot
Articles

Shaxsning ontogenetik rivojlanish muammosi L.S. Vygotskiy talqinida

Mamayusupova Iroda
Qo‘qon davlat unversiteti Pedagogika fakul’teti psixologiya kafedrasi katta o‘qituvchisi psixologiya fanlari nomzodi

Published 2025-10-20

Abstract

Ushbu maqolada inson shaxsining ontogenetik rivojlanishi psixologiya fanining markaziy muammolaridan biri sifatida yoritilgan. Muallif L.S. Vygotskiyning sotsiokultural nazariyasiga asoslanib, shaxs rivojlanishining biologik, behavioristik va ijtimoiy-madaniy yondashuvlari tahlil qilinadi. Vygotskiy tomonidan ilgari surilgan "yaqin rivojlanish zonasi", til va muloqotning rivojlanishdagi roli, hamda faoliyat orqali psixik shakllanish tushunchalari izchil ochib berilgan. Maqolada shuningdek, Vygotskiy g‘oyalarining zamonaviy ta’lim tizimida — ayniqsa, inklyuziv, interfaol va konstruktivistik yondashuvlarda — qo‘llanilish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, sotsiokultural nazariya shaxsning ijtimoiy mohiyatini anglash, individual yondashuvni shakllantirish va har bir bolaning rivojlanish salohiyatini ochib berishda muhim ilmiy asos sifatida xizmat qiladi.

References

  1. 1. Vygotskiy L.S. "Psixologiya va madaniyat". Moskva, 1934.
  2. 2. Leontyev A.N. "Faoliyat, ong va shaxs". Moskva, 1977.
  3. 3. Elkonin D.B. "Bola rivojlanishining psixologik asoslari". Moskva, 1989.
  4. 4. Bojovich L.I. "Shaxs rivojlanishining psixologiyasi". Moskva, 1976.
  5. 5. Jalolov J.J. va boshqalar. "Umumiy psixologiya". Toshkent: O'qituvchi, 2019.
  6. 6. Kozlov N.V. "Razvitie lichnosti v usloviyax sotsialnoy sredy". Moskva, 2001.
  7. 7. www.vygotsky.msk.ru – Vygotskiy arxiv materiallari.