2026: QDU “Psixologiya” kafedrasi va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

Raqamli texnologiyalarning salbiy ta’sirini bartaraf etishning amaliy masalalari: psixoanaliz, kognitiv-xulq-atvor, ratsional-emotiv

Shodiyeva Zarnigor
Qo‘qon davlar Universiteti San’at va Sport fakulteti Musiqa nazariya kafedrasi Musiqiy ta’lim yo‘nalishi 1-bosqich talabasi

Published 2026-06-06

Abstract

Ushbu ishda raqamli texnologiyalarning inson psixikasiga ko‘rsatayotgan salbiy oqibatlari va ularni bartaraf etishning zamonaviy psixologik usullari tadqiq etiladi. Ma’lumotlar oqimining haddan ziyodligi, raqamli qaramlik va kognitiv funksiyalarning pasayishi kabi muammolar uchta asosiy yo‘nalish — psixoanaliz, kognitiv-xulq-atvor terapiyasi (KXT) va ratsional-emotiv xulq-atvor terapiyasi (REXT) prizmasi orqali tahlil qilingan. Ishda virtual dunyoga bog‘lanib qolishning ongsiz sabablari, avtomatik fikrlash xatolari va irratsional e’tiqodlarni tuzatish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan. Mazkur ma’lumotlar raqamli muhitda shaxsning ruhiy barqarorligini ta’minlash va "raqamli gigiyena" madaniyatini shakllantirishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.

References

  1. 1. Z. Freud — "Beyond the Pleasure Principle" (Lazzat tamoyilidan tashqari).
  2. 2. C.G. Jung — "The Archetypes and the Collective Unconscious".
  3. 3. A. Beck — "Cognitive Therapy and the Emotional Disorders".
  4. 4. A. Ellis — "A Guide to Rational Living".
  5. 5. N. Carr — "The Shallows" (Internet miyamizga nima qilyapti?).
  6. 6. J. Lanier — "Ten Arguments for Deleting Your Social Media Accounts Right Now".
  7. 7. S. Turkle — "Reclaiming Conversation: The Power of Talk in a Digital Age".
  8. 8. D. Siegel — "The Mindful Brain".
  9. V. Frankl — "Will to Meaning" (Hayot mazmunini virtual olamdan qidirmaslik haqida).
  10. 9. M. Heidegger — "The Question Concerning Technology" (Texnologiya mohiyati haqida falsafiy tahlil).
  11. 10. O'zbek psixologlari (E. G'oziyev, M. Rasulova) asarlaridan olingan o'smirlar psixologiyasi bo'yicha metodikalar.