Vol. 1 No. 1 (2026): TIPU Tillar va maktabgacha ta'lim fakulteti va EYIB hamkorligidagi Lingvopoetika: yangi tadqiqotlar, yangicha yondashuvlar ilmiy maqolalar to'plami
Articles

ZAMONAVIY ERTAKLARNING LINGVOAKSIOLOGIK TAHLILI

Sharopova Zubayda Fazilovna
Toshkent iqtisodiyot va pedagogika universiteti dotsenti

Published 2026-06-13

Keywords

  • lingvoaksiologiya, qadriyat, aksiologema, замонавий ertak.

Abstract

. Аксиологиya (yuн. axios qадрли, logos та’лимот) qадриyaтлар hаqидаги фалсафий та’лимот бo‘либ, у илк бор XX аср бошларида П. Лапи томонидан мустаqил фан сифатида илмий муомалага киритилган. Унинг шаклланишида Платон, Аристотел, Кант, Гегел, Ницше, Шелер, Риккерт каби мутафаккирларнинг g‘оyaлари муhим аhамиyaт касб этган.  Badiiy matnlar, ayniqsa bolalar adabiyoti namunalari, qadriyatlarning sodda, ammo ta’sirchan shaklda ifodalanishi bilan ajralib turadi. Ertaklarda qo‘rquv, yaxshilik, yomonlik, xavfsizlik kabi universal qadriyatlar lingvistik vositalar orqali yetkaziladi. Mazkur maqolada болалар уchун ёзилган замонавий ertakлар lingvoaksiologik jihatdan tahlil qilinadi.

References

  1. Гибатова Г.Ф. Аксиология в языке. // Вестник ОГУ 2011. №2 (121) / февраль. – С.127-132; Юнусова Р.Ж. Аксиология фразеологизмов со значением гостеприимство / кунакчыллык в русском и татарском языках. Автореф. дисс... канд. филол. наук. – Казань 2009. – 23 с.
  2. Воркачев С.Г. Lumennaturale: аксиология интеллекта в языке: монография. – Краснодар: Изд. ФГБОУВПО «КубГТУ», 2016. –296с. Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – М.: Гнозис,2004. – 390 с.
  3. Safarov Sh. Pragmalingvistika. –T.: O`zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008.
  4. Қамбаров Ғ.С. Баҳо муносабати ва унинг ўзбек тилида ифодаланиши (шахслараро муносабат асосида). Филол. фан. номз... дисс. – Т., 2008.
  5. Пардаев З. Баҳо категорияси ва унинг фанлараро муносабати. Р.Қўнғуровнинг илмий мероси ва ўзбек тилшунослиги масалалари. – Самарқанд, 2008. – 78 б.
  6. Павлов С. Г. Лингвоаксиологическая модель человека: научно-методический аспект // Вестник Минского университета. – Мн., 2013. – № 2. – С. 56-68.
  7. Komilova G.R. O‘zbek tilidagi maqollarning aksiolingvistik tahlili. Filol. fan. b. f. d.diss. avtoref. -Toshkent, 2022. -B.5.