Vol. 1 No. 1 (2026): TIPU Tillar va maktabgacha ta'lim fakulteti va EYIB hamkorligidagi Lingvopoetika: yangi tadqiqotlar, yangicha yondashuvlar ilmiy maqolalar to'plami
Articles

CHO‘LPON ASARLARIDA QARG‘ISHLAR LINGVOPOETIKASI

Aziza Axmedova
Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), O‘zR FA O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti

Published 2026-06-13

Keywords

  • qarg‘ish, lingvopoetika, badiy nutq, ekspressivlik, xalq og‘zaki ijodi.

Abstract

Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri – Cho‘lpon ijodida qarg‘ishlarning lingvopoetik xususiyatlari tahlil etiladi. Qarg‘ishlar inson ruhiyatidagi keskin hissiy holatlarni ifodalovchi, salbiy niyatga asoslangan nutq birliklari sifatida badiiy matnlarda qanday estetik yuklama bilan qo‘llanilishi ko‘rsatib berilgan. Muallif Cho‘lpon asarlarida uchraydigan qarg‘ishlarni uch guruhga bo‘lib tasnif qiladi.

References

  1. 1. Arutyunov S.A., Bagdasarov A.R. Yazыk – kulura –etnos. – M.:Nauka, 1994.
  2. 2. Alieva Z.M. Strukturno-semanticheskie tipы blagopojelaniy i proklyatiy v chamalinskom yazыke // Litera. 2020. – № 2 // URL: https://nbpublish.com/library_readarticle. php?id=29278
  3. 3. Vinogradova L.N. Mifologicheskiy aspekt slavyanskoy folklornoy traditsii. – M.: Indrik, 2016.
  4. 4. Murodov M. Qarg‘ish va olqish // Sarchashmadan tomchilar. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1984.
  5. 5. Ro‘zieva M. Ranglar bilan bog‘liq mifologik qarashlar mohiyati // Ta’lim va innovasion tadqiqotlar. – Toshkent, 2022. – № 4.
  6. 6. Samoylova Ye.E. Proklyatiya kak forma konvensionalnogo povedeniya // https://www.ruthenia.ru/folklore/ samoylova3.htm
  7. 7. Sarimsoqov B. Olqishlar va qarg‘ishlar // O‘zbek folklori ocherklari. Uch jildlik. 1-jild. – Toshkent: Fan, 1988.
  8. 8. Sharipova L. XX asrning 70-80 yillari o‘zbek she’riyatida folklorizmlar: Filol. fan. nomz. ... diss. – Toshkent, 2008.
  9. 9. Eshbaeva F. O‘zbek xalq qarg‘ishlarining janr xususiyatlari va badiiyati: Filol. fan. nomz. ... diss. – Toshkent, 2008.
  10. 10. Yuldasheva Z. “Xoldorxon” dostonidagi takrorlarning lingvopoetik tadqiqi: Filol. fan. bo‘yicha falsafa d-ri (PhD) ... diss. – Toshkent, 2024