Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

MARKAZIY OSIYODA SUV DIPLOMATIYASINING TARIXIY-SIYOSIY EVOLYUTSIYASI: OROL INQIROZI, HAVZAVIY MANFAATLAR TO‘QNASHUVI VA MINTAQAVIY STRATEGIK MUVOZANAT

pdf
  • Qahramon Baxridinov Nabievich; Tashbekova Zumrat
Qahramon Baxridinov Nabievich; Tashbekova Zumrat
Qo‘qon davlat universiteti “Tarix” kafedrasi katta o‘qituvchisi; Tarix yo’nalishi II -bosqich talabasi

Published 2026-06-02

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ushbu maqolada Markaziy Osiyo suv diplomatiyasining tarixiy-siyosiy evolyutsiyasi Orol dengizi inqirozi, Amudaryo va Sirdaryo havzalaridagi manfaatlar to‘qnashuvi hamda mintaqaviy strategik muvozanat masalalari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot suv diplomatiyasini oddiy davlatlararo muzokara yoki texnik suv limitlarini kelishish jarayoni sifatida emas, balki tarixiy meros, ekologik xavfsizlik, energetika siyosati, irrigatsion ehtiyoj, milliy suverenitet va xalqaro huquqiy mas’uliyatni birlashtiruvchi murakkab siyosiy institut sifatida talqin etadi. Maqolada sovet davrida shakllangan yirik irrigatsion modelning mustaqillikdan keyingi mintaqaviy siyosatga ta’siri, yuqori va quyi oqim davlatlari manfaatlari o‘rtasidagi tafovut, IFAS va ICWC kabi institutlarning diplomatik ahamiyati hamda kelajak suv diplomatiyasi uchun strategik yo‘nalishlar ko‘rib chiqiladi. Xulosa sifatida suv diplomatiyasining samaradorligi havzaviy solidarizm, ekologik javobgarlik, suv-energetika almashinuvi, shaffof gidrologik axborot va uzoq muddatli siyosiy ishonchga bog‘liqligi asoslanadi.

pdf