Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

TURKISTON O‘LKASIDA SUVDAN OQILONA FOYDALANISHNING MA’NAVIY ASOSLARI

pdf
  • Boytemirova Zarina Dadajonova
Boytemirova Zarina Dadajonova
Falsafa fanlari nomzodi dotsent

Published 2026-06-02

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Turkiston o‘lkasining tarixiy tajribasida suv resurslaridan oqilona va tejamkor foydalanishning ma’naviy-axloqiy va madaniy asoslari tadqiq etiladi. Mintaqaning qurg‘oqchil iqlimi sharoitida suv nafaqat hayot manbai, balki muqaddas ne’mat, poklik va baraka ramzi sifatida talqin etilgan. Maqolada islom huquqi (shariat), an’anaviy urf-odatlar, "Mirob" institutining ijtimoiy mavqeyi hamda xalq maqollari va pand-nasihatlarining ekologik madaniyatni shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, ajdodlarimizning suvga bo‘lgan hurmat va mas’uliyat tuyg‘usi bugungi kundagi global ekologik va gidrologik inqirozlarni bartaraf etishda muhim ma’naviy namuna bo‘lib xizmat qilishi asoslab berilgan.

pdf

References

  1. 1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: "Oʻzbekiston" nashriyoti, 2022. (Ekologik xavfsizlik va suv resurslaridan oqilona foydalanish boʻlimlari).
  2. 2. Bartold V.V. K istorii orosheniya Turkestana. – Sankt-Peterburg, 1914. // Bartold V.V. Sochineniya. Tom III. – Moskva: Nauka, 1965. (Turkiston tarixi va suv tizimlari boʻyicha eng asosiy klassik manba).
  3. 3. Gulyamov Ya.G. Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshix vremen do nashix dney. – Tashkent: Izd-vo AN UzSSR, 1957. (Oʻzbekistonda sugʻorish madaniyati tarixini ochib beruvchi fundamental asar).
  4. 4. Al-Buxoriy, Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil. Sahihul Buxoriy: Al-Jomeʼ as-sahih (Ishonchli toʻplam). 4 jildlik. – Toshkent: "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, 2008. ("Kitob al-shurb" — Suv ichish va sugʻorish kitobi boʻlimidagi hadislar).
  5. 5. Shamsutdinov R., Karimov Sh. Vatan tarixi (XIX asr oxiri — XX asr boshlari). – Toshkent: Sharq, 2010.
  6. 6. Muhammedov N. Islomda suvga oid huquqiy munosabatlar va ekologik madaniyat // Imom Buxoriy saboqlari jurnali. – Toshkent, 2019. – № 3. – B. 45–48.
  7. 7. Nazarov S. Turkiston oʻlkasida an’anaviy suv boshqaruvi: Miroblik instituti va uning ijtimoiy funksiyalari // Oʻzbekiston tarixi jurnali. – Toshkent, 2021. – № 2. – B. 32–40.
  8. 8. Ergashev Q. Ekologik falsafa va milliy qadriyatlar uygʻunligi. – Toshkent: Ma’naviyat, 2015. (Tabiat va inson munosabatlarining ma'naviy jihatlari).
  9. 9. Kamilov M. Etnograficheskie aspekti vodopolzovaniya u narodov Sredney Azii // Sovetskaya etnografiya. – Moskva, 1988. – № 4. – S. 54–62.
  10. 10. Bacon, E. E. Central Asians Under Russian Rule: A Study in Culture Change. – New York: Cornell University Press, 1966. (XIX–XX asrlarda Turkistondagi madaniy va ijtimoiy oʻzgarishlar).
  11. 11. Oʻzbek xalq maqollari. Ikki jildlik. – Toshkent: "Sharq" nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, 2012. (Suv, tabiat va tejamkorlikka oid boʻlimlar).
  12. 12. Ziyomutdinova M. "Mirob" soʻzining leksik-semantik va ijtimoiy tabiati // Oʻzbek tili va adabiyoti jurnali. – Toshkent, 2017. – № 5.