Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

Markaziy Osiyo mintaqasida transchegaraviy gidroresurslarni strategik boshqarish va suv diplomatiyasining geosiyosiy o'lchamlari

Baxriddinov B.A
Qo'qon davlat universiteti o'qituvchi

Published 2026-06-02

Abstract

Mazkur tadqiqot Markaziy Osiyoda transchegaraviy suv resurslarini boshqarishning siyosiy-huquqiy mexanizmlarini tahlil qiladi. Amudaryo va Sirdaryo havzalari misolida suv diplomatiyasining geosiyosiy murakkabligi yoritilib, 2016 yildan keyin Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan O‘zbekistonning mintaqaviy suv hamkorligini rivojlantirish siyosati alohida ko‘rib chiqiladi.

Tahlilning huquqiy asosini 1997 yilgi BMT Konvensiyasi va 1992 yilgi Xelsinki Konvensiyasi tamoyillari tashkil etadi. Shuningdek, iqlim o‘zgarishi, Orol dengizi inqirozi hamda suv xavfsizligi masalalari baholanib, transchegaraviy suv resurslarini barqaror boshqarishga oid amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.

References

  1. United Nations. Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses. – New York: UN General Assembly Resolution 51/229, 1997. – 18 p.
  2. 2. Abdullaev I., Atabaeva S. Water sector in Central Asia: slow transformation and potential for cooperation // International Journal of Sustainable Society. – 2012. – Vol. 4, № 1–2. – P. 103–112.
  3. 3. Mirziyoyev Sh.M. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasidagi nutqi. – Nyu-York, 2017. – 12 b.
  4. 4. Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo'lida qat'iyat bilan oldinga. – T.: "O'zbekiston" NMIU, 2019. – 448 b.
  5. 5. Gleick P.H. Water and Conflict: Fresh Water Resources and International Security // International Security. – 1993. – Vol. 18, № 1. – P. 79–112.
  6. 6. Wolf A.T. Criteria for equitable allocations: The heart of international water conflict // Natural Resources Forum. – 1999. – Vol. 23, № 1. – P. 3–30.
  7. 7. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021 yil 6 oktyabrdagi 618-son qarori "Suv tejash va suv xo'jaligini rivojlantirish dasturini tasdiqlash to'g'risida". – T.: O'zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari milliy bazasi, 2021.
  8. 8. FAO. AQUASTAT Database – Central Asia Regional Water Assessment. – Rome: Food and Agriculture Organization, 2021. – 64 p.
  9. 9. UNDP. Water Security in Central Asia: Challenges and Opportunities. – Almaty: UNDP Regional Bureau for Europe and the CIS, 2021. – 112 p.
  10. 10. IPCC. Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. – Geneva: Intergovernmental Panel on Climate Change, 2022. – 3056 p.