Published 2026-06-06

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Abstract
Ushbu maqolada o'smirlik davri ijtimoiy psixologik moslashuvining rivojlanishida emotsional intellektning tutgan o'rni va ahamiyati ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida emotsional intellektning asosiy komponentlari — o'z his-tuyg'ularini anglash, boshqarish, empatiya va ijtimoiy ko'nikmalar — bilan ijtimoiy moslashuv ko'rsatkichlari o'rtasidagi bog'liqlik o'rganilgan. Maqolada zamonaviy xorijiy va mahalliy olimlarning tadqiqotlariga asoslanib, emotsional intellektni rivojlantirish o'smirlarning tengdoshlari, o'qituvchilar va ota-onalar bilan munosabatini yaxshilashi, shuningdek, maktabdagi moslashuvni kuchaytirishi ko'rsatib o'tilgan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, emotsional intellekti yuqori bo'lgan o'smirlar ijtimoiy muhitga tez moslashib, stressli vaziyatlarda samaraliroq kurasha oladilar.
References
- 1. Bar-On, R. (1997). The Emotional Intelligence Inventory (EQ-i): Technical manual. Toronto: Multi-Health Systems.
- 2. Brackett, M. A., & Mayer, J. D. (2003). Convergent, discriminant, and incremental validity of competing measures of emotional intelligence. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(9), 1147–1158.
- 3. Eisenberg, N., Fabes, R. A., & Spinrad, T. L. (2006). Prosocial development. In N. Eisenberg (Ed.), Handbook of Child Psychology, Vol. 3, Social, Emotional, and Personality Development (6th ed., pp. 646–718). Wiley.
- 4. Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: Norton.
- 5. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. New York: Bantam Books.
- 6. Goleman, D. (1998). Working with Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.
- 7. Graber, J. A. (2004). Internalizing problems during adolescence. In R. M. Lerner & L. Steinberg (Eds.), Handbook of Adolescent Psychology (pp. 587–626). Wiley.
- 8. Lopes, P. N., Salovey, P., & Straus, R. (2004). Emotional intelligence, personality, and the perceived quality of social relationships. Personality and Individual Differences, 35, 641–658.
- 9. Mayer, J. D., & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. Sluyter (Eds.), Emotional Development and Emotional Intelligence: Educational Implications (pp. 3–31). New York: Basic Books.
- 10. Rashidova, N. (2021). O'smirlik davrida emotsional intellektni rivojlantirish: eksperimental tadqiqot. Psixologiya va pedagogika, 2(14), 45–53.
- 11. Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185–211.
- 12. Vygotskiy, L. S. (1984). Sobranie sochineniy. T. 4. Detskaya psikhologiya. Moskva: Pedagogika.
- 13. Yo'ldosheva, M. (2019). Maktab o'quvchilarida ijtimoiy moslashuv va emotsional intellektning o'zaro bog'liqligi. Toshkent: ToshDPU nashriyoti.
- 14. Zolnikov, A. R., et al. (2020). Social-emotional learning programs and their effectiveness: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 32(1), 1–28.