Vol. 1 No. 1 (2026): TIPU Tillar va maktabgacha ta'lim fakulteti va EYIB hamkorligidagi Lingvopoetika: yangi tadqiqotlar, yangicha yondashuvlar ilmiy maqolalar to'plami
Articles

BADIIY TARJIMADA QO‘LLANGAN O‘XSHATISH QURILMALAR LINGVOPOETIKASI

Muslima Rustamova
Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti doktoranti

Published 2026-06-13

Keywords

  • Kobo Abe, “Qumdagi xotin” romani, tarjima, o‘xshatishlar, leksik-semantik xususiyatlar.

Abstract

Dunyo tilshunosligida badiiy asar tili turli aspektlarda tadqiq qilinadi va yondashuvlar ham shunga ko‘ra turli shakllarda bo‘ladi. Xususan, badiiy asar tilining uslubiy, lingvomadaniy va lingvopoetik xususiyatlarini o‘rganish, badiiy nutqning еmotsional-yekspressiv leksikasini tadqiq qilish yoki tasviriy vositalarning badiiy matndagi o‘rnini belgilash orqali ijodkor mahoratini ochib berish kabilar ustuvor yo‘nalishlar hisoblanadi. Shuningdek, tarjima asarlar tilini lingvopoetik jihatdan tadqiq еtish muammosi ham hech qachon dolzarbligini yo‘qotmaydigan ilmiy masalalar qatorida sanaladi. Badiiy asar tarjimasida еng ko‘p tilga olinadigan masala tabiiy o‘laroq, o‘xshatishlar va milliy idrok tarzi bilan bog‘liq tushunchalar hisoblanadi. Maqolada Kobo Abening “Qumdagi xotin” romani tarjimasidagi o‘xshatishlarning leksik-semantik xususiyatlari haqida so‘z yuritiladi.

References

  1. 1. Kobo Abe. Kumların Kadını. Orijinal Adı: Suna Nu Onna. Çeviren: Barış Bayıksel. İstanbul, Monokl Yayınları. 2020. 184 s.
  2. 2. Bumatova A. She’riy tarjimada ma’no talqini. “O‘zbekistonda xorijiy tillar” ilmiy-metodik еlektron jurnal. № 6/2019. –B. 132-152. journal.fledu.uz..
  3. 3. Yo‘ldoshev M.M. Cho‘lponning badiiy til mahorati: Filol. fan. nomz. ... diss. avtoref. – Toshkent, 2000. – 24 b.
  4. 4. Kobo Abe “Qumdagi xotin”. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016. 352 b. Tarjimonlar: Vahob Ro‘zimatov, Yerkin Yernazarov. So‘zboshi muallifi va mas’ul muharrir: A.X.Saidov.
  5. 5. Kobo Abe. Jenщina v peskax. V. S. Grivnin, perevod. Moskva, Izdatelstvo Azbuka.2017.
  6. 6. Lebedova L. Ustoychivыe sravneniya russkogo yazыka. –Krasnodar: Kubinskiy GU, 2003. –S. 3.
  7. 7. Mahmudov N. O‘xshatishlar – obrazli milliy tafakkur mahsuli // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2011. – №3. – B. 19-24.
  8. 8. Nekrasova N. Sravneniya obщeyazыkovogo tipa v aspekte sopostavitelnogo analiza xudojestvennыxidiolektov // Lingvistika i poetik. –M.: Nauka, 1979. –S. 225.
  9. 9. Rixsieva G. Tarjima nazariyasi va tanqidi muammolari. / «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati» gazetasi, 2014 yil 10-son. (Davra suhbatini Ahmad Otaboev tayyorlagan.)
  10. 10. Sabirov M. (2022). O‘xshatishlarni tarjima qilish xususiyatlari . Perevodovedenie: problemы, resheniya i perspektivы, (1), 91–93. https://inlibrary.uz/index.php/translation_studies/article/view/6010.
  11. 11. Saidov A. Kobo Abe: Adabiyot cho‘lquvari / Kobo Abe, «Qumdagi xotin». «Yangi asr avlodi», 2016. –B.4.
  12. 12. Usmonov F. O‘zbek tilidagi o‘xshatishlarning lingvomadaniy tadqiqi. Filol. fan. bo‘yicha fals. dok. (PhD) diss. avtoref. –Andijon, 2019. –B.32.
  13. 13. Xakimzyanov F. O slovare ustoychivыx sravneniy tatarskogo yazыka // Rossiyskaya tyurkologiya. –Moskva-Kazan, 2010. -№2. –S. 80.
  14. 14. Xolbekov M. Tarjima nazariyasi fan sifatida. // Jahon adabiyoti, 2013 yil, 4-son.