Published 2026-06-13
Keywords
- transformatsiologiya, lingvotransformatsion jarayonlar, sahna asari, Usmon Azim.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Abstract
Transformatsiologiya – keng va tor ma’noda tushunish mumkin bo‘lgan, zamonaviy fan tarmoqlarida faol qo‘llanilayotgan termiin hisoblanadi. Bu termin dastlab ximiya fanida paydo bo‘ldi va moddalarning tarkibiy o‘zgarishga uchrash jarayonlarini tadqiq etishda qo‘llanildi. Keyin boshqa fan tarmoqlarida ham tub va qisman o‘zgarishlarning yuzaga kelish sabablarini o‘rganish maqsadida qo‘llana boshlandi. Tilshunoslikda ilk marta Qirim davlat pedagogika instituti professori Migirin Viktor Nikolayevich o‘zining “Evolyuwiya pridatochnogo predlojeniya i raznie vidi transformatsii glavnogo i pridatochnogo predlojeniy v russkom yazike” nomli dissertatsion tadqiqotida qo‘llagan. Maqolada Usmon Azimning “Tong otgan taraflarda” dostonining sahnalashtirilishida frazeologik birliklarning lingvotransformatsiyaga uchrash jarayoni haqida so‘z yuritiladi.
References
- 1. Chomsky, N.A. Transformational Approach to Syntax Transformational approach to syntax / N.A. Chomsky. –Texas, –1958. – pp: 124–158.
- 2. Montserrat Martínez Vázquez M. Complementos predicativos en inglés y en español/ Revista Alicantina de Estudios Ingleses, 1990. n. 3, pp. 89–96.
- 3. Апресян Ю.Д. Идеи и методы современной структурной лингвистики (краткий очерк) / Ю.Д. Апресян. М.: Просвещение, 1966. 305с.
- 4. Власова Ю.Н. Синонимия синтаксических конструкций в современном английском языке / Ю.Н. Власова. Ростов-на-Дону: Изд-во Рост. ун-та, 1981. 159 с.
- 5. Гнатюк О.А. К вопросу о разграничении понятий: «синонимия», «вариативност», «параллелизм» (теоретический обзор) // Филологический аспект: международный научно-практический журнал. Нижний Новгород: Научно-издателский сентр «Открытое знание», 2024. №03 (107). С. 46–53. Режим доступа: ҳттпс://сcипресс.ру/уплоад/пҳилологй/фа032024-1.пдф (кўрилди 18.01.2025).
- 6. Пешковский А.М., “Русский синтаксис в научном освещении”, 6 изд., М., 1938
- 7. Подкорытова А.В., Яковлева Е.А. Конверсия как способ реализатсии синтаксической синонимии на разных этапах изучения русского языка как иностранного // Молодежный вестник ИрГТУ. 2022. Т. 12, № 4. С. 836-839.
- 8. Сорокина Т.С. Функционально-когнитивные основания теории грамматической синонимии в английском языке: Дисс. док. филол. наук. М.: 1981. 186с.
- 9. Шахматов.А.А. Из трудов А.А.Шахматова по современному русскому языку. – М.: Учпедгиз, 1951. – С.37
- 10. Яковлева Е.А. Конверсия как способ реализatsiи синтаксической синонимии на разных этапах изучения русского языка как иностранного // Молодежный вестник ИрГТУ. 2022. Т. 12, № 4. С. 836-839.
- 11. Yuldashev M., Yuldasheva Z. The Problem of Text in Linguistics //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2023. – T. 1. – №. 18. – S. 100-108.
- 12. Yuldashev M. Badiiy matnda qahramonlar ruhiyati va ularning lingvopoetik xususiyatlari. Toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti ilmiy-metodik jurnali. 2024/1. -B. 57-63.