Vol. 1 No. 1 (2026): QDU “Milliy g’oya va huquq hamda Falsafa va dinshunoslik” kafedralari va EYIB hamkorligidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya
Articles

SUV DIPLOMATIYASI VA MINTAQAVIY SIYOSATNING STRATEGIK YO‘NALISHLARI

pdf
  • B.J.Shamsiddinov
B.J.Shamsiddinov
Qo‘qon davlat universiteti Falsafa va dinshunoslik kafedrasi

Published 2026-06-02

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ushbu maqolada suv diplomatiyasi Markaziy Osiyo mintaqaviy siyosatining strategik yo‘nalishi, transchegaraviy suv resurslaridan foydalanishda davlatlararo ishonchni mustahkamlovchi siyosiy-huquqiy mexanizm va ekologik xavfsizlikni ta’minlovchi boshqaruv modeli sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotda suv diplomatiyasi faqat suv taqsimoti bo‘yicha muzokaralar majmui sifatida emas, balki xalqaro huquq, milliy manfaatlar muvozanati, ekologik mas’uliyat, suv-energetika almashinuvi, iqtisodiy barqarorlik va ma’naviy javobgarlikni birlashtiruvchi ko‘p qatlamli strategik hodisa sifatida talqin qilinadi. Maqolada Amudaryo va Sirdaryo havzalari, Orolbo‘yi inqirozi, yuqori va quyi oqim davlatlari manfaatlari, Afg‘oniston omili, Qoshtepa kanali bilan bog‘liq yangi vaziyat hamda xalqaro institutlar faoliyati suv diplomatiyasi nuqtayi nazaridan o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, mintaqaviy suv siyosatining samaradorligi faqat resurslarni taqsimlashga emas, balki ishonch, doimiy muloqot, qo‘shma monitoring, ilmiy ekspertiza, havzaviy yondashuv va preventiv diplomatiyaga bog‘liq.

pdf

References

  1. 1. United Nations. Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses. New York, 1997.
  2. 2. UNECE. Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes. Helsinki, 1992.
  3. 3. O‘zbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonuni. 1993-yil 6-may.
  4. 4. O‘zbekiston Respublikasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonuni. 2023-yil 30-avgust.
  5. 5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030 strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 2023-yil 11-sentabr.
  6. 6. Mirziyoyev Sh.M. Xalqaro Orolni qutqarish jamg‘armasi ta’sischi davlatlari rahbarlari kengashi majlisidagi nutqi. Dushanbe, 2023-yil 15-sentabr.
  7. 7. McCaffrey S.C. The Law of International Watercourses. Oxford: Oxford University Press, 2019.
  8. 8. Rahaman M.M. Principles of International Water Law: Creating Effective Transboundary Water Resources Management. International Journal of Sustainable Society, 2009.
  9. 9. Dukhovny V.A., Sokolov V.I. Integrated Water Resources Management in Central Asia. Tashkent: SIC ICWC, 2005.