Vol. 1 No. 1 (2026): TIPU Tillar va maktabgacha ta'lim fakulteti va EYIB hamkorligidagi Lingvopoetika: yangi tadqiqotlar, yangicha yondashuvlar ilmiy maqolalar to'plami
Articles

ISAJON SULTON TARIXIY ROMANLARIDA “HAYOT VA OʻLIM” LINGVOKONSEPTI

Rasuljon Tojimatov
Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD), dosent v.b. University of Business and Science oliy ta’lim muassasi

Published 2026-06-13

Keywords

  • Konsept, lingvokonsept, metafora, odatiy metaforalar, jonlantirish, sinestetik metaforalar, hayot, oʻlim, semantika, frazeologiya.

Abstract

Bu maqolada “hayot” va “oʻlim” tushunchalarining lingvistik, semantik, frazeologik va madaniy jihatlari tahlil qilinadi. Konseptual tahlil orqali bu atamalarning turli tillarda (ayniqsa, oʻzbek va boshqa turkiy tillarda) ifodalanishi, ularga bogʻlangan idiomalar, maqollar, badiiy matnlardagi metaforik ishlatilishlar koʻrib chiqiladi. Maqolada “hayot” va “oʻlim”ning inson ongi va milliy madaniyatdagi aks etishi, ularning lingvistik maʼno maydonlari hamda falsafiy-qiyosiy talqinlari yoritilgan.

References

  1. 1. Isajon Sultonning “Alisher Navoiy” romani “Adabiyot” 2021-yil.
  2. 2. Аскольдов С.А. Консепт и слово / Русская словесность. От теории словесности к структуре текста. –Москва: Академия, 1997.
  3. 3. Sayidrahimova N., Qobulova U. Lingvokulturologiya – tilshunoslikning alohida sohasi // O‘zbek tili va adabiyoti, 2015. – №4. – B.87-91.
  4. 4. Шведова Н.Ю. Избранные работы. – М, 2005.
  5. 5. Yo‘ldoshev M. Cho‘lpon so‘zining sirlari. – Toshkent: Ma’naviyat, 2002. – B. 73.
  6. 6. Usmanova Sh. Lingvokulturologiya. – Toshkent, 2014. – B.43.
  7. 7. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. – Jizzax: Sangzor, 2006. – B.17-18.
  8. 8. Воркачев С.Г. Лингвоконсептология и межкультурная коммуникatsiя: истоки и цели // Филологические науки, 2005. – №4. – С.76.
  9. 9. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo’llarini izlab // O‘zbеk tili va adabiyoti, 2012. – №5. – B.3-16.
  10. 10. Maslova V.A. Kognitivnaya lingvistika. – Minsk: Tеtra Sistеms, 2008. – S.50.
  11. 12. Красавский Н.А. Эмоциональные концепты в немецкой и русской лингвокультурах: Монография. – Волгаград: Перемена, 2001. – 495 с.
  12. 13. Adonina L.V. Mеthodological assistancе of L.F. Miroshnichеnko‘s sciеntific school for languagе and litеraturе tеachеrs. v jurnalе Paradigmata poznani, izdatеlstvo Vеdеcko vydavatеlskе cеntrum Sociosfеra-CZ s.r.o. (Praga, Chеxiya), № 2, 2014; Principlеs of tеaching forеign litеraturе in Ukrainian schools thе first stagе of formation (1991-1995) v jurnalе Sciеncе and Еducation f Nеw Limеnsion Hеdagogy and Psychology, № Vol.3, s. 7-10. 2013
  13. 14. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. – Jizzax: Sangzor, 2006; Mamatov A.E. Tilga kognitiv yondashuvning mohiyati nimada? / O‘zbek tilshunosligining dolzarb muammolari (prof. A.Nurmonov tavalludining 70 yilligiga bag‘ishlab o‘tkazilayotgan ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Andijon, 2012. – B.212;