Vol. 1 No. 1 (2026): TIPU Tillar va maktabgacha ta'lim fakulteti va EYIB hamkorligidagi Lingvopoetika: yangi tadqiqotlar, yangicha yondashuvlar ilmiy maqolalar to'plami
Articles

“GO‘ZALLIK” KONSEPTI VA UNI VOQELANTIRUVCHI LUG‘AVIY BIRLIKLAR LINGVOPOETIKASI

pdf
  • Zulfiya Ma’rufova
Zulfiya Ma’rufova
Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent, O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti

Published 2026-06-13

Keywords

  • go‘zallik, konsept, model, ayol, metafora, hosila ma’no, konseptual maydon, lug‘aviy birlik, kognitiv mexanizmi, sub’ektiv baho, etalon.
Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Go‘zallik – estetik kategoriya bo‘lib, har bir xalqning go‘zallik haqida o‘z qarashlari, o‘lchovlari, etalonlari shakllangan. Bu qarashlar o‘z davrining milliy madaniyatida, badiiy asarlarida o‘z aksini topgpn. O‘zbek mumtoz adabiyotida go‘zallik, asosan, ayol siymosida talqin etilgan. Ushbu maqolada ayol obrazi bilan bog‘liq metaforik modellar haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, badiiy matnlarda voqelantirilgan go‘zallik mezonlari, ularning lisoniy tus olishida vosita bo‘lgan turli lug‘aviy birliklarning poetik niyatni yuzaga chiqarishdagi ahamiyati tahlilga tortilgan. 

pdf

References

  1. 1. Бегович И.С. Аксиологические осбенности концепта “Красота” в британской и немеской лингвокультурах // Наука, техника и образование, 2017.- №5(35). – С.54.
  2. 2. Тарасова И.А. Поэтический идиостиль в когнитивном аспекте (На материале поэзии Г.Иванова и И.Анненского). Автореф. дисс. ... д-ра филол. наук. – Саратов, 2004. – С.10.
  3. 3. Сборошенко К.В. Метафорическая репрезентatsiя концепта «Красота» в современной поэзии: Автореферат диссертatsiи на соискание ученой степени кандидата филол. наук. – Челябинск, 2009. – С.17.
  4. 4. Abdurahmonov A.A. O‘zbek she’riyatida nur, rang va ruhiyat tasviri: Filol.fan. bo‘y. fals. d-ri (PhD) ... diss. avtoref. – Farg‘ona, 2018. – B.23.
  5. 5. Xudoyberganova D. Matnning antroposentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013. – B.43.
  6. 6. Yo‘ldoshev M. Badiiy matn va uning lingvopoetik tahlili asoslari. Toshkent, 2007 yil. – B. 60.
  7. 7. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013. – B.101.
  8. 8. Kadirova B.R. Belgi bildiruvchi leksemalarning lingvokulturologik xususiyatlari: Filol. fan. bo‘y. fals. d-ri (PhD) ... diss. avtoref. – Toshkent, 2019. – B.22.
  9. 9. Arastu. Poetika. Axloqi kabir. Ritorika. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2012. – B.59.
  10. 10. Rahmatova M.M. Ingliz, o‘zbek va tojik milliy madaniyatida “Go‘zallik” konseptining lisoniy xususiyatlari: Filol. fan. bo‘y. fals. d-ri (PhD) ... diss. avtoref. – Buxoro, 2019. – B.19.
  11. 11. Jalilov B. Diniy-ma’rifiy mavzularning badiiy adabiyotdagi talqini. – Toshkent, 2010.
  12. 12. Yuldashev A.G. Ko‘chma ma’noli so‘zlarda kognitiv mexanizmlarning o‘rni // "O‘zbekistonda xorijiy tillar” ilmiy-metodik elektron jurnal journal.fledu.uz., № 3/2019. – B.58.
  13. 13. Nazarova D. Belgi bildiruvchi leksemalarning aksiologik xususiyatlariga doir // Tilshunoslikdagi zamonaviy yo‘nalishlar:muammo va yеchimlar. Onlayn xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya. – Andijon, 2020.
  14. 14. Mirtojiev M.O‘zbek tili semasiologiyasi. – Toshkent, 2010. – B.94.
  15. 15. Maxmaraimova Sh.T. “Inson” konsepti va uning muallif realiyasidagi ifodasi. “Tilshunoslikdagi zamonaviy yo‘nalishlar: muammo va yеchimlar” mavzusidagi ilmiy-amaliy onlayn konferensiya materiallari. – Andijon, 2020. – B.7.
  16. 16. Alisher Navoiy asarlari tilining izohli lug‘ati. 4 jildlik. 3-j. – Toshkent: FAN, 1983. – B.75
  17. 17. Sayfiddin Sayfulloh. Devoni Shayxzoda Atoyi. – Toshkent: Fan, 2008. – B.16.
  18. 18. Umarova N.R. Alisher Navoiy asarlarining lisoniy-konseptual tadqiqi: Filol. fan. d-ri (DSc) ... diss. – Farg‘ona, 2021. – B.110.
  19. 19. Nosirova U.I. Poetik matnlarning pragmatik xususiyatlari: Filol. fan. bo‘y. fals. d-ri (PhD) .... diss. – Farg‘ona, 2021. – B.78.
  20. 20. O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. Birinchi jild. – Toshkent, 2000.