Vol. 1 No. 1 (2026): QDU San'at va Sport fakulteti va EYIB hamkorligidagi "Ustoz merosidan inavatsion ta'limgacha: San'atshunoslik va chizmachilik fanining o'qitish metodikasida muammo hamda yechimlar" nomli ilmiy-amaiy konfrensiya
Articles

CHIZMACHILIK FANINI O‘QITISH METODIKASIDA FAZOVIY TASAVVURNI RIVOJLANTIRISH MUAMMOLARI VA RAQAMLI-DIDAKTIK YECHIMLAR

Sharobidinov Muxriddin Xusniddin o‘g‘li
Qo‘qon davlat universiteti magistranti

Published 2026-06-06

Abstract

Maqolada chizmachilik fanini o‘qitish metodikasida uchrayotgan asosiy muammolar — dars soatlarining cheklanganligi, o‘quvchilarda fazoviy tasavvurning notekis rivojlanganligi, fanlararo integratsiyaning sustligi, raqamli vositalardan maqsadsiz foydalanish va baholash mezonlarining ko‘proq yakuniy chizma sifatiga bog‘lanib qolishi ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda chizmachilikni oddiy grafik mashq emas, balki proyeksion tafakkur, texnik madaniyat va konstruktiv fikrlashni shakllantiruvchi amaliy-intellektual faoliyat sifatida talqin qilish zarurligi asoslanadi. Muammolar yechimi sifatida “qo‘lda chizish — geometrik tahlil — 3D model — proyeksion qayta tasvirlash — reflektiv baholash” ketma-ketligiga tayangan raqamli-didaktik model taklif etiladi.

References

  1. 1. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining 2025-yil 10-apreldagi 121-son buyrug‘i. Umumiy o‘rta ta’lim muassasalari uchun 2025–2026-o‘quv yiliga mo‘ljallangan tayanch o‘quv reja.
  2. 2. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education — A Tool on Whose Terms? Paris: UNESCO, 2023.
  3. 3. Sorby, S. A., & Baartmans, B. J. The Development and Assessment of a Course for Enhancing the 3-D Spatial Visualization Skills of First Year Engineering Students. Journal of Engineering Education, 89(3), 2000.
  4. 4. Sorby, S. A. Developing 3-D Spatial Visualization Skills. Engineering Design Graphics Journal, 63(2), 1999.
  5. 5. National Research Council. Learning to Think Spatially: GIS as a Support System in the K–12 Curriculum. Washington, DC: The National Academies Press, 2006.
  6. 6. Zhu, C., Sun, M., Chiu, M. M., & Siu, K. W. M. Fostering Spatial Ability Development in and for Authentic STEM Learning. Frontiers in Education, 2023.
  7. 7. Murodov, Sh. K., Hakimov, L. M. Chizma geometriya va muhandislik grafikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2016.
  8. 8. To‘xtayev, A. Chizmachilik fanini o‘qitish metodikasi. Toshkent: TDPU nashriyoti, 2019.
  9. 9. Azizxo‘jayeva, N. N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: TDPU, 2006.
  10. 10. Yo‘ldoshev, J. G‘., Usmonov, S. A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi, 2004.