Vol. 1 No. 1 (2026): QDU San'at va Sport fakulteti va EYIB hamkorligidagi "Ustoz merosidan inavatsion ta'limgacha: San'atshunoslik va chizmachilik fanining o'qitish metodikasida muammo hamda yechimlar" nomli ilmiy-amaiy konfrensiya
Articles

O‘ZBEK MILLIY KULOLCHILIK SAN’ATIDA AN’ANAVIY NAQSHLARNING BADIIY-ESTETIK XUSUSIYATLARI VA ULARNI ZAMONAVIY DIZAYNDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI

pdf
  • Abdumannonov Sarvar Solijon o‘g‘li; Erkinov Muhammadqodir Muxtorjon o’g’li
Abdumannonov Sarvar Solijon o‘g‘li; Erkinov Muhammadqodir Muxtorjon o’g’li
Qo‘qon davlat universiteti 1-bosqich magstranti; Qo’qon davlat universiteti 3-kurs talabasi

Published 2026-06-06

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekiston amaliy san’atining muhim tarmoqlaridan biri hisoblangan badiiy kulolchilik san’atining tarixiy taraqqiyoti, an’anaviy naqshlarning badiiy-estetik xususiyatlari hamda ularni zamonaviy dizayn amaliyotida qo‘llash imkoniyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida Rishton, G‘ijduvon, Samarqand, Toshkent va Xorazm kulolchilik maktablarining shakllanish tarixi, ularning o‘ziga xos uslublari, rang yechimlari va bezak elementlari o‘rganildi. Shuningdek, kulolchilik buyumlarida qo‘llaniladigan o‘simliksimon, geometrik va ramziy naqshlarning kompozitsion qurilishi hamda estetik mohiyati tahlil qilindi. Ilmiy-amaliy stajirovka jarayonida hunarmand ustalar faoliyati kuzatilib, kulolchilik mahsulotlarini yaratish texnologiyasi, naqsh ishlash usullari va zamonaviy bozor talablariga moslashtirish jarayonlari o‘rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, milliy kulolchilik an’analarini saqlab qolish bilan bir qatorda ularni zamonaviy interyer, eksteryer va sanoat dizayni talablariga moslashtirish milliy madaniy merosni rivojlantirishning muhim omillaridan biri hisoblanadi. Shuningdek, kulolchilik san’ati yosh avlodni estetik tarbiyalash, milliy qadriyatlarni asrab-avaylash va ijodiy tafakkurni rivojlantirishda muhim pedagogik vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda.

pdf

References

  1. 1. Bulatov S.S. O‘zbek xalq amaliy bezak san’ati. Toshkent: Fan, 1991.
  2. 2. Hakimov A.A. O‘zbekiston san’ati tarixi. Toshkent, 2015.
  3. 3. Pugachenkova G.A. Iskusstvo Sredney Azii. Moskva, 1987.
  4. 4. Azimova D. O‘zbek kulolchilik san’ati an’analari. Toshkent, 2010.
  5. 5. Rahimov I. Rishton kulolchilik maktabi. Farg‘ona, 2014.
  6. 6. Abdullayev N. San’at tarixi. Toshkent: O‘qituvchi, 2001.
  7. 7. Karimov U. Amaliy san’at asoslari. Toshkent, 2018.
  8. 8. Mirzayev T. O‘zbekiston hunarmandchiligi tarixi. Toshkent, 2012.
  9. 9. Ahmedov B. Xalq amaliy san’ati va badiiy hunarmandchilik. Toshkent, 2016.
  10. 10. UNESCO. Traditional Crafts of Central Asia. Paris, 2018.
  11. 11. Jabborov I. O‘zbek xalq etnografiyasi. Toshkent, 1994.
  12. 12. Sodiqov Q. Markaziy Osiyo madaniyati tarixi. Toshkent, 2007.
  13. 13. O‘zbekiston Badiiy akademiyasi ilmiy to‘plamlari.
  14. 14. “San’at” jurnali ilmiy maqolalari to‘plami.